معرفی گروه آموزشی زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد

پس از تأسیس دانشکدة ادبیات دانشگاه مشهد، گروه زبان و ادبيات فارسي، به عنوان دومین گروه آموزشی دانشگاه مشهد، پس از پزشکی، در سال 1334هجری شمسی بنیان نهاده شد. دورة کارشناسی زبان و ادبيات فارسي در سال 1334، دورة کارشناسی ارشد در سال 1349 و دورة دکتری زبان و ادبيات فارسي، به عنوان دومین دورة دکتری پس از دانشگاه تهران و نخستین دورة دکتری در دانشگاه فردوسی مشهد، در سال 1355 ایجاد شد. نخستین فارغ التحصیل دکتری زبان و ادبيات فارسي دانشگاه فردوسی مشهد، در سال 1362 از پایان نامة خود دفاع کرد و پس از آن، در طول بیش از سه دهه تلاش مداوم، تربیت متخصصان زبان و ادبيات فارسي لحظه‌ای با وقفه مواجه نشد که در نتیجة آن، تا امروز، بیش از صد تن از فارغ التحصیلان مقطع دکتری زبان و ادبيات فارسي دانشگاه فردوسی مشهد، در دانشگاهها و مراکز مختلف علمی کشور به تعلیم و پرورش دانشجویان و پژوهش در این قلمرو اشتغال یافته اند و تعداد دیگری نیز جذب دیگر حوزه‌های علمی و آموزشی و فرهنگی کشور شده‌اند. دورة شبانه و آموزش زبان فارسی به دانشجویان خارجی نیز نزدیک به چهار دهه در گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه فردوسی مشهد سابقه دارد و پیوسته متناسب با نیازها و شیوه های جدید، در حال تحول و دگرگونی است. کوشش برای تخصصی کردن آموزش و تحقیقات دانشگاهی در مقطع تحصیلات تکمیلی، برای گروه زبان و ادبيات فارسي مشهد، کوششی ستودنی و هدفی مقدس بوده که با وجود همة موانع و دشواریها، هیچ گاه گرد خستگی بر آن ننشسته است. به دنبال این تلاش، گرایش کارشناسی ارشد ادبيات تطبيقي (فارسي- عربي)، با هدف گسترش مطالعات تطبیقی در این حوزه، از چندی پیش آغاز شده و گرايش کارشناسی ارشد ادبيات تطبيقي (فارسي- انگلیسی) نیز در آستانة تأسیس است. تلاش برای بنیان نهادن گرایشهای تخصصی در مقطع دکتری نیز به همت گروه در سالهای اخیر دنبال شده است و سه گرایش دكتري تخصصی "فردوسي شناسي و ادبيات حماسی"، "ادبيات عرفانی" و "تاریخ ادبیات"، مراحل نهایی تصویب را می گذارند.

 

در حال حاضر، 219 دانشجو در مقطع کارشناسی، 83 دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد و 45 دانشجو در مقطع دکتری زبان و ادبيات فارسي دانشگاه فردوسی مشهد در این گروه آموزشی مشغول به تحصیل هستند. هدف از تدریس دروس زبان و ادبیات فارسی در سطع دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور، در دو سطح عمومی و تخصصی و در مقاطع سه گانه، در گام نخست، آشنا نمودن دانشجویان با جلوه های مختلف آثار نظم و نثر فارسی و ایجاد توانایی برای بهره مندی دانش آموختگان از ظرفیتهای گوناگون علمی، فرهنگی و اجتماعی این گنجینة شکوهمند بشری است و در گامهای بعدی، تربیت متخصصان زبده‌ برای پژوهش و آموزش در قلمرو پهناور زبان و ادبیات فارسی است؛ متخصصانی که با اشراف به مجموعة آثار ادب فارسی در ادوار مختلف، مهارت در استفاده از نظريه های جدید و همسانی با دانش روز، برای انجام مطالعات بنیادی متون و نقد و بررسی تخصصی در حوزه های مختلف ادبيات کهن و معاصر فارسی توانایی لازم را به دست آورند تا بتوانند، در آینده، آموزش دروس مربوط به زبان و ادبیات فارسی در مراکز مختلف آموزشی کشور را بر عهده گیرند و وظیفة شناخت، معرفی و شناساندن این آثار به جامعه، میان داری در حوزة فرهنگ، تحقیق و پژوهش و راهنمایی و هدایت فعالیتهای انجام شده در این قلمرو را عهده دار شوند.

 

از فعالیتهای مهم گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه فردوسی مشهد، تأسیس قطب علمي فردوسي شناسي و ادبيّات خراسان است. به علت اهميت فردوسی و اثر جاودانة او براي تمامیت فرهنگی ايران و پایداری زبان فارسي و نقش او در شكل گيري هويّت ايراني- اسلامي، اولویت نخست پژوهشی این قطب علمي به مطالعات فردوسی شناسي اختصاص یافته است. شاهنامه بدون تردید کهن ترین، مفصل ترین و جامع ترین اثری است که پیکرۀ زبان فارسی بر بنیاد آن استوار شده است. تقویت این بنیان مرصوص و پژوهش در اجزا و ابعاد این شاهکار سترگ، برای ایران امروز یک ضرورت ملّی و حیاتی است؛ بنیانی که می تواند ملّت سرفراز ایران را در رهگذر تاریخ از آفات و خطرات هستی برانداز روزگار حفظ کند و او را در مسیر سربلندی و استواری فرهنگی قرار دهد. از جملة فعالیتهای قطب علمي فردوسي شناسي و ادبيات خراسان، می توان به اجرای طرحهای پژوهشی متناسب با نیازهای علمی کشور، هدایت پایان نامه های تخصصی، حمایت از مطالعات شاهنامه پژوهی و ادبیات حماسی و چاپ کتب تحقیقی، همکاری با مراکز علمی و فرهنگی استان و کشور، برگزاری مجالس بزرگداشت و تشکیل گردهمایی برای فردوسی و دیگر مفاخر فرهنگی کشور و ارتباط بین المللی به ویژه با حوزه های گسترش زبان فارسی و به طور اختصاصی با آسیای مرکزی اشاره کرد. همچنین باید از جلسات هفتگی قطب علمي یاد کرد که در حوزه های مختلف دامن گستر بوده است؛ از آن جمله است، تحقیق در متون علمی و پزشکی کهن، شاهنامه خوانی و تفسیر این اثر حماسی، اسرارالتوحید خوانی (و پیش از آن تاریخ بیهقی خوانی)، مثنوی خوانی و شرح و تفسیر مثنوی، مطالعات پیش اساطیری، ادبیات ایران پیش از اسلام و سلسله سخنرانی‌های نقد ادبی. قطب علمی در ادامة فعالیتهای خود، علاوه بر حمایت از تعداد زیادی از پایان نامه ها و رساله های دانشجویی، چندین کتاب هم چاپ کرده است؛ از جمله: پردگیان خیال، چون من در این دیار، روزنه ای به شاهنامه، مشهد در آغاز قرن 14، می نگریم و می رویم، شاهنامه سرایی و سنتهای ادبی و فرهنگی در ایران باستان و...

 

از دیگر کوششهای گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه فردوسی مشهد، برگزاری همایشهای مهم ملی، تخصصی و بین المللی در حوزه های مختلف زبان و ادبیات فارسی است که از آن جمله می توان به دومین همایش سراسری انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران، نخستین همایش ملی نقد و نظریة ادبی در ایران، اولین همایش بین المللی میان رشته ای آب و ارزشهای فرهنگی آن، برگزاری سالانة همایشهای بزرگداشت فردوسی در 25 اردیبهشت هر سال، همایش بزرگداشت زادروز علامه اقبال لاهوری، افتتاح مرکز اقبال شناسی و تأسیس کارگاه دائمی تصحیح متون خطی اشاره کرد.

 

از فعالیتهای دیگر گروه، برگزاری جلسات هفتگی با موضوع ویراسـتاری و برگزاری کارگاههای فارسی عمومی، به منظور بالا بردن سطح آموزش در این درس، بوده است. همچنین باید از چاپ مجلة علمی- پژوهشی جستارهای ادبی، ویژة زبان و ادبيات فارسي یاد کرد که از سال 1388 از مجلة چهل و یک سالة ادبیات و علوم انسانی سابق منفک شده است و مجلة علمی- پژوهشی دانش و خرد که اولین مجلة علمی- پژوهشی تخصصی در حوزة فردوسي شناسي و ادبيات حماسی نیز باید به این مجموعه افزود که به همت قطب علمي فردوسي شناسي و ادبيات خراسان، نخستین شمارة آن در آستانة انتشار است.

 

از استادان نامی و برجستة گروه زبان و ادبيات فارسي مشهد در طول سالهای دور و نزدیک، که حضوری ثمربخش و ماندگار در قلمروی آموزش و تحقیق داشته اند و تألیفات و مقالاتشان زینت بخش محافل علمی کشور بوده است، باید از کسانی چون استاد احمد گلچین معانی، دکتر غلامحسین يوسفي، دکتر علی اکبر فیاض، دکتر احمد علی رجایی بخارایی، دكتر حميد زرين كوب، دکتر حسین رزمجو، دكترسيد محمد علوي مقدم، دکتر رضا انزابی نژاد، دكتر تقي وحيديان كاميار، دکتر محمد مهدی رکنی، دکتر محمد مهدی ناصح و دکتر محمد جعفر یاحقی یاد کرد.

 

گروه زبان و ادبيات فارسي دانشگاه فردوسی مشهد، با پیشینه ای بلند، با پشتوانة حضور هزار و دویست سالة گنجینة کهن ادبیات فارسی در خراسان، و با نگاه به رهاوردهای علمی جهان در هر لحظه، می کوشد، افقهای تازه ای را فراسوی دانشجویان و دانش آموختگان و دوستداران زبان و ادب فارسي بگشاید، تا بستری باشد برای بالیدن و پویایی نسلهای جوان این سرزمین و شکوفایی و تناوری درخت ریشه دار زبان و ادب فارسي؛ زبان و ادبیاتی که تکیه گاه فرهنگ و هویت ایرانی در طول تاریخ پر فراز و نشیبش بوده است و پاسداری از آن، رسالتی است مقدس که غفلت از آن، به معنی نادیده گرفتن بخشی از هویت فرهنگی این سرزمین است.

  

 

 

2982 :تعداد دفعات بازید



بخش‌ها


خبرنامه
عضويت در خبرنامه


ورود




 مشكل در ورود به سيستم؟




آمار سایت

تعداد کل بازدید: 275121
تعداد کاربران آنلاین: 1
تعداد بازدید این ماه: 594
تعداد بازدید امروز: 22


Home Page | About us | Contact us | Site Map 
©2008 Ferdowsi University Of Mashhad.